Tanıtım
Almancanın temel gramerini öğrenmiş olmakla Almanca bir metni okuyabilmek arasında herkesin bildiği bir mesafe vardır. Kurallar bilinir, kelimeler sözlükten bulunur, ama sayfa yine de açılmaz. Bu kur o mesafeyi kapatmak için tasarlandı: felsefe, edebiyat, tarih, ilahiyat ve sosyal bilimlerde çalışanların önünde duran metinleri, baştan sona ve ağır ağır okumak için.
Dört hafta boyunca üç yazarla çalışıyoruz. Goethe’nin Faust’undan “Prolog im Himmel” ve “Nacht” bölümleri okunur; ardından Schiller’in “Hero und Leander” şiiri, Behçet Necatigil’in Türkçe çevirisiyle karşılaştırmalı olarak incelenir. Kurun ikinci yarısı Heidegger’in “Die Frage nach der Technik” başlıklı yazısına ayrılmıştır ve bu metnin tamamının okunması planlanmaktadır.
Yöntem baştan sona aynıdır: her cümle ayrıntılı biçimde çözümlenir. Cümlenin hangi öğesinin nereye bağlandığı, yan cümlenin nerede başlayıp nerede kapandığı, bir edatın anlamı nasıl çevirdiği tek tek görülür. Gramer ayrı bir başlık olarak işlenmez; metnin gerektirdiği yerde ilgili konu hatırlatılır ve okunan cümle üzerinde pekiştirilir. Böylece dil bilgisi ezberlenecek bir kurallar dizisi olmaktan çıkıp metni açan bir alete dönüşür.
Schiller haftası bu bakımdan ayrı bir yerde durur. Şiiri Necatigil’in çevirisiyle yan yana okumak, yalnızca Almanca bir metni anlamayı değil, iki dil arasında neyin taşınabildiğini ve neyin taşınamadığını görmeyi de sağlar. Lingua’nın bütün derslerinde gözettiği filolojik ve karşılaştırmalı bakış burada doğrudan işler hâle gelir.
Kimler için
Bu kur, Almancanın temel gramerini bilenler içindir; aşağı yukarı B1-B2 düzeyi varsayılmaktadır. Almancasını nerede edinmiş olursa olsun bu düzeydeki herkes katılabilir. Atölyenin Germanica ad Humaniora kurunu tamamlamış olanlar için doğal bir devam yolu, ama katılım o kura bağlı değildir.
İzlence
Ders dört hafta sürer; her hafta iki oturum yapılır, toplam sekiz oturum ve 24 saattir.
1. Hafta — Goethe, Faust: “Prolog im Himmel” ve “Nacht”
Kur, Faust’un gökyüzünde geçen açılışıyla başlıyor; ardından Faust’un kendi odasında bilgiyle hesaplaştığı ünlü monoloğa geçiliyor. Manzum bir metnin cümle düzeni, devrik söyleyişleri ve eskimiş biçimleri ilk oturumların konusu. Uzun ve iç içe geçmiş cümlelerin çözümlenmesi, yan cümlelerin sınırlarının bulunması ve fiil yapılarının izlenmesi bu hafta boyunca sürüyor; isim çekimleri ve cümle kuruluşu okuma sırasında hatırlatılarak pekiştiriliyor.
2. Hafta — Schiller, “Hero und Leander” ve Necatigil Çevirisi
Schiller’in baladı önce özgün dilinde okunuyor, ardından Behçet Necatigil’in Türkçe çevirisiyle karşılaştırılıyor. Çevirmenin nerede ne yaptığı, hangi yapıyı nasıl karşıladığı ve neyi feda ettiği satır satır izleniyor. Bu oturumlar hem Almanca okuma hem de çeviri üzerine düşünme çalışmasıdır; bir metnin iki dil arasında neyi taşıyıp neyi taşıyamadığı burada somut olarak görülüyor.
3. Hafta — Heidegger, “Die Frage nach der Technik” I
Kurun ikinci yarısı felsefî nesre ayrıldı. Heidegger’in yazısı, terimlerin gündelik anlamlarından koparıldığı ve cümlenin kendisinin bir düşünme biçimi hâline geldiği bir metindir. Bu hafta yazının açılışı okunuyor: tekniğin araç olarak tanımı, dört neden üzerinden yürütülen tartışma ve meydana getirme kavramı. Birleşik kelimeler, adlaştırmalar ve Almancaya özgü söz dizimi doğrudan bu metin üzerinde çalışılıyor.
4. Hafta — Heidegger, “Die Frage nach der Technik” II
Yazının ikinci yarısı: modern tekniğin insanı ve doğayı kuşatan düzeni (Gestell), bu düzenin taşıdığı tehlike ve yazının sonunda sanata açılan kapı. Metnin tamamının okunmasıyla kur tamamlanıyor; okunan bütün metinlerde karşılaşılan yapılar son oturumda birlikte gözden geçiriliyor.
Bu ders şu an kayda açık değil. Yeniden açıldığında haber almak için WhatsApp’tan yazın.